TAV CEO’su Şener: Kazakistan’da geri çekilmemizi gerektirecek bir durum yok

TAV CEO’su Şener: Kazakistan’da geri çekilmemizi gerektirecek bir durum yok

TAV CEO’su Şener: Kazakistan’da geri çekilmemizi gerektirecek bir durum yok

TAV Havalimanları CEO’su Sani Şener Bloomberg HT yayınına katılarak Kazakistan’daki durumu ve yatırımları üstündeki tesirini değerlendirdi. Tüm personellerinin güvende olduğunu ve sık sık iletişim halinde oldularını söyleyen Şener, “Olayları başladığı andan bu yana sıkı temas halindeyiz. Dostlarımızın hepsi güvende o anlamda herhangi bir sorun yok. Havalimanı işgal edildi ve terminalde bayağı bir vandalizm yaşandı. Daha sonra polis ve askerin ciddi müdahalesi sonrası çıkarıldılar. İlk iki gün gösterilerin barışçıl olabileceği fikriyle askerin ve polisin müdahalesi azdı ama şimdi çok ciddi biçimde müdahale ediliyor.” diye konuştu.

Şener’in öne çıkan ifadeleri şunlar oldu:

“Hiçbir biçimde beklemediğimiz bir olaydı”

Havalimanı temizlendi ve dünden bu yana kargo uçuşlarına başladık. Bu olay Kazakistan’da hiçbir biçimde bizim beklemediğimiz bir olaydı. Ülkede hem Türk hem yabancı çok ciddi yabancı yatırımcılar var. Dünyanın en büyük petrol ve gaz şirketleri var.

Biz de biliyorsunuz Almatı Havalimanı’nı satın almıştık. IAC ve EBRD’den aldığımız krediyle 450 milyon dolara satın almıştık. Bir de yüzde 15 hisseli bir Rus fonu ortağımız var. Şu andaki duruma göre Almatı bizim önemli havalimanlarımızdan birisi. Bizim genel ciromuzun yüzde 20’sini teşkil ediyor lakin diğer havalimanlarımızdan farkı şu, Almatı Havalimanı’nın gelirlerinin yüzde 75’i kargo, yer hizmetleri ve uçak yakıtından geliyor. Bu Sebeple yolcu kısmı gelirin yüzde 25’ini oluşturuyor. Böyle farklı bir havalimanı. Ondan dolayı havalimanının pandemi ya da herhangi bir nedenle kapanarak yolcu uçuşlarının azalması ya da durması bizi çok az etkiliyor. Mühim olan oraya uçağın inmesi. Kargo uçağı teknik inişler ve yer hizmetleri gibi operasyonların gerçekleşmesi” ifadelerini kullandı.

“Kargo uçuşları dünden bu yana başladı”

Ülkede yaşanan karmaşa sonrası resmi muhatap bulunamadığına ve uçuşların normale dönüş sürecine de değinen Şener, “Dün THY’nin kargo uçağı vardı. Sivil Havacılık otoritesinin izin vermesiyle uçağı kaldırdık. Şunu belirtmek lazım yetkili bulamamak gibi bir durum kesinlikle yok. İlk iki gün bir karmaşa yaşandı ve bazı devlet kurumları işgal edildi lakin şu anda bütün devlet personelleri yerinde ve bizim dostlarımızla da yetkililerle sık sık temas halindeler. Bazı Zaman bu saatlerde havalimanının açılışı ve güvenliğiyle alakalı toplantı yapılacak. Aslını söylemek gerekmektedirse bugün açılması planlanıyordu lakin hem bizim sigorta işlerimizden dolayı hem de olaylarla alakalı kanıt toplanması yönünden yarın açılması uygun görüldü.

Şehirde çatışmalar devam etmekte dedikodusi var. Biz kriz yönetimi hakkında yeterince tecrübeye sahibiz. Şu anda ülkede internet kapalı ve telefon ulaşımı da bir hayli zor ama biz böyle günlerde kullanabilmek için edindiğimiz uydu mobil cihazlarıyla görüşmelerimizi yapıyoruz. Dostlarımızı üst düzey yöneticiler haricinde bugün de evden çıkarmadık. Yalnızca onlar havalimanına gittiler. Onlardan aldığımız bilgilere göre havalimanı şu anda sakin. Birazdan yapılması planlanan toplantı sonrası kararlar verilecek ve şehirdeki olayların da bir iki gün içinde sona ereceğini söylüyorlar” açıklamasını yaptı.

“Planlanan yatırımlarımızdan geri çekilmemiz söz konusu değil”

Mevcut durum için özel bir risk konusuna ihtiyaç duymadıklarını ve yatırım planlarıyla alakalı de açıklamalarda yer alan Şener, “Bizim genel için bir risk senaryomuz tabii ki var lakin bizim burada gördüğümüz en çok 10 günlük bir kayıp söz konusu. Almatı havalimanı Kazakistan’ın en mühim ekonomik girdisinin olduğu yerlerden bir tanesi. Bu Sebeple kapanması söz konusu değil lakin gelen isyancılar silahlıydılar ve polis müdahale etmek istemediği için geri çekildi. İsyancılar havalimanına girdi ve dükkanlar yağmalandı lakin bunun haricinde sistemlere zarar gelmedi. Tüm sistemlerin kontrolü dün yapıldı. Dün kolaylıkla THY uçağını kaldırabildik.

Biz dostlarımızla çok yoğun temas halindeyiz. Her noktadan bilgi topluyoruz. Aldığımız bilgilere göre benim görüşüm sanki bu sarı ceketliler olayına benzer bir durumdu. Geçim sıkıntısıyla sokağa dökülen insanlar araya giren bazı grupların tesiriyle olay biraz terörist bir tarafa doğru gitti. Başkan Tokayev çok tutarlı bir biçimde sık sık uyarı yaparak isyanı bastırmaya ve konuyu gündemden düşürmeye çalışıyor. Dün Rus askerleri bizim havalimanımıza iniş yaptılar. Kazak ordusu ile beraber şehire hakimler. İnşallah hayırlısı olur.

Bizim aldığımız haber kanallarına göre havalimanını bir iki gün içinde kesinlikle açılır ve yatırımlarımıza devam ederiz. İnşaatlar zaten başladı oradan bizim herhangi bir biçimde geri çekilmemizi gerektirecek bir durum yok. İki üç yıl içinde toplamda 200 milyon dolarlık yatırım yapacağız. Almatı havalimanından Kazakistan hükümetinin vazgeçeceğini düşünmüyorum çünkü Almatı havalimanının acil büyümeye ihtiyacı var” dedi.

“Omikronun hava ulaşımına tesiri çok az”

Konuşmasının devamında Omikron varyantı, kurda yaşanan oynaklıklar ve yükselen enerji maliyetlerinin TAV üstündeki tesirinden de bahseden Şener,” Biz sağlık uzmanı değiliz lakin bu işi çok iyi takip edecek olanaklarımız var. Dünya Sağlık Örgütü IATA ve ACI ile beraber takip ediyoruz. Bilgilerimize göre Omikron çok süratli bulaşıyor lakin ölüm ve hastaneye yatış oranı çok az. Yolcuların uçuş kısıtlamasında çok büyük bir düşüş görmedik.

Bir de genel olarak mevsimsel havalimanları işletiyoruz. Misal verilecek olursa Antalya en mühim havalimanımız, orada şu anda zaten yolcu minimize olmuş durumda. Avrupa’daki havalimanlarımıza incelediğimizde çok çok az bir yolcu düşüşü göze çarpıyor. Bu pandeminin ilk başladığı zamandaki gibi kesinlikle değil. Zaten Dünya Sağlık Örgütü Omikronun gribin bir üstü durumu gibi seyrettiğini söylüyor. Bunun güzel günleri yakın zamanda göreceğimizin de bir işareti olduğu bilgisi bulunuyor. Hem ülke hem dünya ekonomisi yönünden inşallah böyledir diyoruz.

“Kur oynaklığı bizi etkilemedi”

Bizim gelirimizin yüzde 65’i giderimizin yüzde 52’si yabancı para cinsi üstünden. Biz tüm gelir ve borçlarımızı uygun biçimde hedge ettik. Her zaman belirttiğim birşey var kur artışından para kazanmak ya da kaybetmek bizim yapacağımız bir iş olmamalı ve bunu hiçbir süreç yapmadık. Hep baştan kendimizi hedge ederek koruma altına aldık. Bu Sebeple bu bizi etkilemedi ama dolar Euro paritesi bizi etkiliyor. Onun için doların Euro karşısında değer kazanması bizim açımızdan mühim bir şey çünkü bizim dolar gelirimiz daha fazla ve bu durum bizi olumlu etkiliyor.

İşletme giderlerinde enerji maliyetlerinin artışının bir faturası oluyor. Biz çok büyük oranda olmasa da güneş enerjisi kullanıyoruz, kojenerasyon kullanıyoruz. Bunlarla giderlerimizin ufak bir kısmını karşılayabiliyoruz. Elektrikte bu ciddi artıştan etkilendik doğrudur lakin gelirlerimiz dolar ve Euro olduğu için bunları da otomatik olarak da hedge etmiş oluyoruz.

Biz Tunus’u yaşadık, Libya’yı yaşadık, Mısır’ı yaşadık, 15 Temmuzu yaşadık öncesinde AHL’de büyük bir patlama yaşanmıştı bu sebeple hepsini yaşadık gördük. Kazakistan’da dünyanın en büyük enerji şirketleri var Türk şirketlerinin çok büyük yatırımları var. Rusya’nın bağımsız devletler topluluğunun üyesi olan bir ülke. Ruslar zaten anında destek yolladılar. Ben Kazakistan’daki olayların kısa zamanda bastırılacağını bekliyorum. Kazakistan’da çok oturmuş bir sistem var ve o sistemi şu anda çok ciddi biçimde çalıştırıyorlar. İnşallah iyi olacaktır” ifadelerini kullandı.

1 Beğenmekten Vazgeç