SPK gayrimenkul yatırım iştiraklerine ait düzenleme getirdi

SPK gayrimenkul yatırım iştiraklerine ait düzenleme getirdi

SPK gayrimenkul yatırım iştiraklerine ait düzenleme getirdi

Yapılan değişiklikler içerisinde, bildirimin portföy sınırlamalarına ait kısmında yer alan hususlarda düzenlemeye gidildi.

Buna nazaran, portföy sınırlamalarına ait unsurda yer alan “Gayrimenkullere, gayrimenkul projelerine ve gayrimenkule dayalı haklara faal toplamının en az yüzde 51’i oranında yatırım yapmak zorundadırlar.” cümlesi “Gayrimenkullere, gayrimenkul projelerine, gayrimenkule dayalı haklara, gayrimenkul yatırım fonu katılma hisselerine ve sermayesine yüzde 100 iştirak ettikleri şirketlere, etkin toplamının en az yüzde 51’i oranında yatırım yapmak zorundadırlar.” halinde değiştirildi.

Birebir kısımda yapılan düzenleme ile iştiraklerin münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek iştiraklerde en çok faal toplamının yüzde 25’i, öbür iştiraklerde en çok etkin toplamının yüzde 49’u, bu varlıklar içerisinde yer alan yatırım maksatlı Türk Lirası cinsinden vadeli mevduat yahut katılma hesabı, yabancı para cinsinden vadeli ve vadesiz mevduat yahut özel cari ve katılma hesabına ise en çok etkin toplamının yüzde 10’u oranında yatırım yapabilmesi kurala bağlandı.

Bu paralelde bildirimin halka arz yoluyla satış kısmında de düzenlemeye gidilirken, münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek gayrimenkul yatırım iştiraklerinin yalnızca altyapı tesislerine ait sahip oldukları üretim lisansı yahut gibisi öteki imtiyazlar içerisinde faaliyette bulunmaları halinde, bu iştiraklerin portföy sınırlamalarına ait oranları sağlaması zorunluluğunun aranmayacağı hükmedildi.

– Özellik arz eden kararlar

Bildirinin özellik arz eden kararlar kısmında yer alan “Payları halka arz edilen iştirakler ile bu fıkrada sayılan taraflar ortasında olan ve bu fıkrada sayılan süreçlerin gerçekleştirilmesi emeliyle alınan idare heyeti kararlarının şuranın özel durumların kamuya açıklanmasına ait düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklanması, ayrıyeten karar oy birliğiyle alınmadığı takdirde yapılacak birinci genel şura toplantısının gündemine alınarak ortaklara bilgi verilmesi gerekir.” hususu yürürlükten kaldırıldı.

aynı kısımda yer alan “Ortaklıklar ile ilgili taraflar ortasında yapılan süreçlere yönelik olarak Şura tarafından tespit edilen kurumsal idare prensipleri saklıdır” hususu de “Ortaklıklar ile ilgili taraflar ortasında yapılan süreçler hakkında, bu bildirim kararları gizli kalmak kaydıyla Heyet tarafından tespit edilen kurumsal idare prensipleri uygulanır” halinde değiştirildi.

– Yatırım faaliyetleri ve yatırım faaliyetlerine ait sınırlamalar

Iştiraklerinin yatırım faaliyetleri ve yatırım faaliyetlerine ait sınırlamalarına yönelik asılların belirlendiği kısımda de kimi unsurlarda düzenleme yapıldı.

Düzenlemelere nazaran, iştirakler alım satım karı yahut kira geliri elde etmek gayesiyle arsa, arazi, konut, ofis, alışveriş merkezi, otel, lojistik merkezi, depo, park, hastane ve gibisi her türlü gayrimenkulü satın alabilecek, satabilecek, kiralayabilecek, kiraya verebilecek ve satın almayı yahut satmayı vadedebilecek. Münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek iştirakler yalnızca altyapı yatırım ve hizmet konusu olan gayrimenkuller ile ilgili olan süreçleri gerçekleştirebilecek.

Daha evvel gayrimenkul yatırım iştirakleri bu bentte yer alan süreçlerin hiçbirini gerçekleştiremiyordu.

Düzenlemeyle paydaşlıklar, faaliyete geçirilebilmesi için muhakkak taban donanıma muhtaçlık duyan gayrimenkullerin kiraya verilmeden evvel tefrişini temin edebilecek. Bunun yanı sıra hiçbir şirkette sermaye yahut oy haklarının yüzde 5’inden çoksına sahip olamayacak. Iştirakin tek bir ihraççıya ilişkin para ve sermaye piyasası araçları yatırımlarının toplamı iştirakin faal toplamının yüzde 10’unu aşamayacak. Burada belirtilen “tek bir ihraççıya ait” tabiri, eski bildiride “tek bir şirketteki” biçiminde bulunuyordu.

Iştirakler, kanunen ödemekle yükümlü oldukları vergi, harç ve gibisi öbür sarfiyatlar hariç olmak üzere varlıkların portföye alımı ve portföyden satımı sırasında varlık pahasının yüzde 3’ünü aşan kurul fiyatı ödeyemeyecekler ve gibisi masraflar yapamayacaklar. Lakin yurt haricinde yerleşik yabancı asıllı şahıslara yapılacak satışlarda bu karar uygulanmayacak.

Kelam konusu unsur eski bildiride, “Kanunen ödemekle yükümlü oldukları vergi, harç ve gibisi öbür sarfiyatlar hariç olmak üzere varlıkların portföye alımı ve portföyden satımı sırasında varlık kıymetinin yüzde 3’ünü aşan kurul fiyatı ve gibisi sarfiyatlar yapamazlar. Bu karar münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek iştirakler için uygulanmaz.” olarak belirlenmişti.

Son olarak daha evvel bildirimde yer alan “Ortaklık portföyüne dahil edilecek gayrimenkullerin tapudaki niteliğinin, fiili kullanım halinin ve portföye dahil edilme niteliğinin birbiriyle uyumlu olması esastır” hususu, düzenleme sonrası bildirimde şu biçimde yer aldı:

“Ortaklığın mülkiyetinde olan gayrimenkuller üstünde metruk halde yahut ekonomik ömrünü tamamlamış yahut rastgele bir gelir getirmeyen yahut tapu kütüğünün beyanlar hanesinde riskli yapı olarak belirtilmiş yapıların bulunması yahut tapuda mevcut görünmekle beraber yapıların yıkılmış olması halinde, kelam konusu durumun hazırlatılacak bir gayrimenkul değerleme raporuyla tespit ettirilmiş olması ve varsa kelam konusu yapıların yıkılacağının ve gerekmesi halinde gayrimenkulün tapudaki niteliğinde lüzumlu değişikliğin yapılacağının Konseye beyan edilmesi halinde gayrimenkul arsa olarak paydaşlık portföyüne dahil edilebilir.”

– Iştiraklerin yapamayacakları işler

Yapılan düzenleme ile gayrimenkul yatırım iştiraklerinin yapamayacakları işler kısmında yer alan “ilişkili taraflarına rastgele bir mal yahut hizmet satımı sürecine dayanmayan borç veremezler” hususuna “sermayesine yüzde 100 iştirak ettikleri bağlı iştirakleri haricindeki” sözü eklendi.

Böylece, gayrimenkul yatırım iştiraklerinin sermayesine yüzde 100 iştirak ettikleri bağlı iştiraklerine mal yahut hizmet satımı sürecine dayanmayan borç verebilmesinin önü açıldı.

– Rehin ve hudutlu birebir hak tesisi

Bildirimin ipotek, rehin ve sonlu birebir hak tesisine ait kararların belirlendiği kısmında yapılan değişiklikle, kat karşılığı ve hasılat paylaşımı yapılan projelerde, projenin gerçekleştirileceği emlakın sahiplerince iştirake, bedelsiz yahut düşük bedel karşılığı paydaşlık lehine üst hakkı tesis edilmesi yahut yerin devredilmesi halinde, projenin teminatı olarak arsa sahibi lehine iştirak portföyünde yer alan gayrimenkuller üzerine ipotek yahut başka sonlu birebir haklar tesis edilmesi mümkün kılındı.

Ayrıyeten kendi hükmî kişilikleri lehine temin edilecek finansman için portföydeki varlıklar üstünde ipotek, rehin ve öteki sonlu aynı haklar tesis edilebileceği karara bağlandı.

Bunun yanı sıra düzenleme ile iştiraklerin, sermayesine yüzde 100 iştirak ettikleri bağlı iştirakleri lehine kendi portföyündeki varlıklar üstünde ipotek, rehin ve öbür hudutlu aynı haklar tesis ettirmesinin, kelam konusu bağlı iştirakleri lehine teminat, garanti ve kefalet verebilmesinin önü açıldı.

Bildirime eklenen yeni bir hususla inşaat işleri materyallerinin iştirak tarafından satın alınarak inşaat hizmetini sunacak müteahhidin kullanımına sunulması mümkün kılındı.

Lakin bu, inşaat materyallerinin iştirakin portföyünde yer alan makul bir gayrimenkul projesiyle ilgili olması ve münhasıran bu projede kullanılmak üzere temin edilmesi, müteahhitlerle imzalanan karşılıklı hak ve yükümlülüklerin belirlendiği mukavelelerde paydaşlık tarafından temin edilen inşaat gereçlerine ait konulara da yer verilmesi ve inşaat gereçlerinin temin edileceği bireylerin münhasıran inşaat materyali üretimi yapan ilişkili taraflar hariç paydaşlığın ilgili tarafı olmaması şartlarına bağlandı.

– Ekspertiz kıymetinin kullanılması

Bildirimin, ekspertiz kıymetinin kullanılması kısmında yapılan düzenlemelere nazaran, iştirakin portföyünde yer alan yahut alması planlanan gayrimenkuller, gayrimenkul projeleri, gayrimenkule dayalı haklar, altyapı yatırım ve hizmetlerine ait olarak yapılacak alım satım, kiralama ve gibisi süreçler tespit edilen ekspertiz bedelleri dikkate alınarak gerçekleştirilecek.

Mevcut piyasa yahut ödeme şartları dikkate alınarak yapılacak alım süreçlerinde ekspertiz kıymetlerinden daha yüksek, satım ve kiralama süreçlerinde ise ekspertiz bedelinin yüzde 95’inden daha düşük pahaların temel alınması durumunda, bu durumun Şuranın özel durumların kamuya açıklanmasına ait düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklanması ve yapılacak birinci genel şura toplantısının gündemine alınarak ortaklara bilgi verilmesi zarurî olacak.

Ciro üstünden kira kontratı imzalanan gayrimenkuller ile sabit kira bedeli ve/yahut ciro üstünden kira kontratı imzalanan pek çok kiracının yer aldığı gayrimenkullerin kira ekspertiz bedeli ve kira bedeline ait karşılaştırma, hesap periyodunun sonunda yapılacak.

Kısmi doluluğa yahut değişken doluluğa sahip gayrimenkullerden elde edilen kira bedeli toplamının, gayrimenkulün toplam ekspertiz kira bedeli ile mukayesesinde, gayrimenkulün toplam kiralanabilir alanının yıl içerisindeki ortalama doluluk oranı dikkate alınacak. Bu kapsamda, elde edilen kira bedeli, gayrimenkulün toplam kiralanabilir alanının ortalama doluluğuna nazaran düzeltilmiş ekspertiz kira bedeli ile mukayese edilecek. Bir hesap devrinin sonunda, ekspertiz kira bedelinin altında gelir elde edilen gayrimenkullere ait bilgilerin, hesap devrini izleyen birinci ayın sonuna kadar heyetin özel durumların kamuya açıklanmasına ait düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklanması ve yapılacak birinci genel şura toplantısının gündemine alınarak hisse sahiplerine bilgi verilmesi mecburî olacak.

Iştirak portföyündeki varlıkların uzun müddetli kiralama kontratına bahis edilmeleri durumunda, 5 yıllık devirler prestijiyle kira ekspertiz bedelleri hazırlanacak bir değerleme raporuyla tespit ettirilecek.

Bir hesap periyodu sonunda o hesap devrine ait mevcut kira bedelinin ekspertiz bedelinin yüzde 95’inin altında kalması durumunda, bu durum şuranın özel durumların kamuya açıklanmasına ait düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklanacak ve yapılacak birinci genel konsey toplantısının gündemine alınarak ortaklara bilgi verilecek.

Tek kiracısı yer alan gayrimenkullerin, uzun vadeli kiralama kontratına mevzu edilmeleri durumunda ise 5 yıllık devirler prestijiyle kira ekspertiz kıymetleri hazırlanacak bir değerleme raporu ile tespit ettirilecek. Paydaşlık tarafından 5 yıllık devir içinde alınan toplam kira bedelinin, 5 yıllık kira ekspertiz pahası toplamının yüzde 95’inin altında kalması durumunda, bu durum heyetin özel durumların kamuya açıklanmasına ait düzenlemeleri çerçevesinde kamuya açıklanacak ve yapılacak birinci genel konsey toplantısının gündemine alınarak hisse sahiplerine bilgi verilecek.

– Kar hissesi dağıtımı

Bildiri değişikliği içerisinde, gayrimenkul yatırım iştiraklerinin bilgi verme ve kamuyu aydınlatmasına ait kısımda de değişik düzenlemeler yapıldı.

Ayrıyeten kelam konusu iştiraklerin kar hissesi dağıtımına ait asılları tespit eden süreksiz konuda de mühlet uzatımına gidildi.

Böylece, iştiraklerin hisselerinin halka arzından yahut nitelikli yatırımcıya satışından evvel nakit kar hissesi dağıtımı yapamayacağına ait karar, münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işleten paydaşlıklar için 31 Aralık 2023’e kadar uygulanmayacak. Bu müddet daha evvel 30 Aralık 2019 olarak belirlenmişti.

AA

2 Beğen

Film izle