New York Fed: Krizlerde gelişmekte olan ülkeler de mali genişlemeye gidebilir

New York Fed: Krizlerde gelişmekte olan ülkeler de mali genişlemeye gidebilir

New York Fed: Krizlerde gelişmekte olan ülkeler de mali genişlemeye gidebilir

Yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) global ekonomilerde meydana getirdiği sarsıntının tesirlerini hafifletmek için dünya çapında hemen hemen bütün merkez bankaları genişlemeci siyasetlere başvururken, başta Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (Fed) olmak üzere birçok merkez bankası, trilyonlarca dolarlık nakdî genişlemeye gitti.

Birçok ülke, bu önlemlere ek olarak genişlemeci mali siyasetlerini da devreye alırken, hükümetler milyarlarca dolarlık takviye paketleri açıkladı.

Gelişmekte olan ülkeler de Kovid-19 salgınının ekonomik tesirleriyle gayrette ellerindeki bütün olanakları kullanıma sunmak durumunda kaldı.

Hususa ait New York Fed’in internet sitesinde yer alan “Gelişmekte olan ülkeler mali genişlemeye gitmeli mi?” isimli çalışmada, mali genişlemenin kriz periyotlarında gelişmekte olan ülkeler için de uygulanabilir olduğu açıklandı.

Çalışmada, Kovid-19 salgınının gelişmekte olan ülke ekonomilerine tesirini azaltmak için dalgalı kur rejimi uygulayan ve harekat alanına sahip merkez bankalarının lokal para cinsinden tahvil alımı yaparak makroekonomik siyasetleri destekleyebileceği belirtildi.

Gelişmekte olan ülkelerin borçlanamaması sorun oluşturuyor

Gelişmekte olan ülkelerdeki sermaye çıkışının Kovid-19 hastalığından evvel başladığı ve bu cins gelişmelerin ekonomik aktiviteyi değerli ölçüde düşürebileceği aktarılan çalışmada, salgınla beraber yükselen tasarruf eğilimi ve mahallî paralardaki kıymet kaybının ise 2008 global finans krizinde olduğu üzere krizin ekonomik tesirlerini yumuşatamayabileceği bildirildi.

Çalışmada, Kovid-19 salgınının gelişmekte olan ülke ekonomileri üstünde hayli ağır tesirleri olduğuna işaret edilerek, “Gelişmekte olan ülkelerde istihdam, gelişmiş ülkelere nazaran daha sert düştü. Emtia üreticisi gelişmekte olan ülkeler emtia fiyat aralıklarındaki düşüşten, öbürleri de ferdî transferler ve turizm gelirlerindeki azalıştan ötürü epeyce negatif etkilendi.” sözleri kullanıldı.

Gelişmekte olan ülke ekonomilerinin Kovid-19 kaynaklı ekonomik şokların yanında kısıtlı borçlanabilme olanaklarının da bu ülkeleri güç durumda bıraktığı aktarılan çalışmada, Memleketler arası Para Fonu’nun da (IMF) yeteri kadar kaynağa sahip olmamasının durumu daha zahmetli bir hale getirdiği vurgulandı.

Çalışmada, klâsik olarak bu tıp durumlarda ülkelerin genişlemeci mali siyasetlerini borçluluk durumları el verdiği ölçüde kullanmasının yararlı olabileceği, gelişmekte olan ülkelerin borç stoklarının GSYH’ye oranının 2019 sonunda yüzde 50’den çok olması sebebiyle kelam konusu adımların atılabilmesi için yeteri kadar yer olmadığı açıklandı.

Kimi ülkeler, nakdî genişleme adımları uyguluyor

Gelişmekte olan ülke ekonomilerinin, Kovid-19 kaynaklı sorunlara genişleyici para siyasetleriyle ve para ünitelerinin bedel kaybetmesine müsaade vererek cevap verdiğine dikkati çekilen çalışmada, kimi ülkelerin ise gelişmiş ülkelerin kullandığı mali genişleme adımlarını uyguladığı aktarıldı.

Çalışmada, tahvil piyasalarının ve yabancı yatırımcıların nakdî genişleme adımlarına olumlu yaklaştığı ve birçok ülkenin uzun periyotlu tahvil faizlerinde değerli düşüşler belirtildiği, atılan adımların mahallî para ünitelerinin paha kazanmasına yardımcı olduğu ya da en azından paha kayıplarını yavaşlattığının yaşandığı vurgulandı.

Birçok gelişmekte olan ülke iktisadının kendi para ünitelerinde borçlanabildiği ve kur riskini azaltabildiğine işaret edilen çalışmada, “Bu ülkelerin borçlarında aslan hissesini lokal para ünitesiyle yapılan borçlanmalar alırken, 2019 sonu prestijiyle kamu borçlarının yüzde 79’unu mahallî para cinsinden borçlar oluşturuyor.” denildi.

Çalışmada, hükümetlerin kriz devirlerinde merkez bankaları aracılığıyla uyguladığı tahvil alım programlarının piyasalardaki likidite meşakkatini olumlu tarafta etkilediği ve borçlanma maliyetlerini aşağı çektiği belirtildi.

Yabancıların değerli ölçüde lokal para cinsinden tahvil sahibi olduğu ekonomilerde lokal paranın bedel kaybetmesinin, o ülkenin tahvil piyasalarında ziyanına satışları beraberinde getirebileceği belirtilen çalışmada, bu cins durumlarda tahvil getirileriyle para ünitesinde önemli oynaklıkların meydana gelebileceği aktarıldı.

Çalışmada, merkez bankalarının sonuncu alıcı konumunda olması halinde piyasalardaki likiditeyi koruyabileceği ve oynaklığı hafifletebileceği, böylece bütçe açıklarını finanse edebileceği üzere, yabancılar üstündeki satış baskısını da azaltabileceği belirtildi.

Nakdî genişlemenin riskleri olduğu da göz önüne alınmalı

Mali genişlemenin enflasyon ve mahallî para ünitesinin bedel kaybetmesi üzere değerli riskleri olduğuna da işaret edilen çalışmada, gelişmekte olan ülkelerin çoğunluğunda enflasyon beklentilerinin epeyce düşük olduğu açıklandı.

Çalışmada, 2008 krizi sırasında para ünitelerindeki değerli kıymet kayıplarının enflasyon üstünde hafif ve süreksiz tesiri olduğu, yapılan çalışmaların döviz kurunun enflasyon üstündeki yansımasının gelişmekte olan ülkelerde de gelişmiş ülkelerde olduğu üzere düşük düzeylere indiği belirtildi.

Tüketim ve üretim alanlarında ithalat yükü yüksek iktisatların ise bu siyasetleri izlerken değerli enflasyonist baskılarla karşı karşıya kalabileceği aktarılan çalışmada, bu türlü bir durumda lokal para ünitesindeki bedel kaybının özel kesim bilançolarındaki kur riskini artırabileceği de vurgulandı.

1 Beğen

Film izle