Korumacılık tedbirleri: Devlet-şirket bağlantısı yeni bir düzleme taşınıyor

Korumacılık tedbirleri: Devlet-şirket bağlantısı yeni bir düzleme taşınıyor

Korumacılık tedbirleri: Devlet-şirket bağlantısı yeni bir düzleme taşınıyor

Erol Oytun Ercan

Korumacılık önlemleri ve yükselen milliyetçilik ile bir arada dünya çapındaki şirketlerin de devletler ile kurdukları bağlar giderek değişiyor. En son yaşanan hadise ise Louis Vuitton’ın sahibi Bernard Arnault’ın lüks mücevher firması Tiffany’yi satın almak için yaptığı mutabakattan çekilmek için Fransız hükümetinden yardım istemesi oldu.

Arnault’ın aktardıklarına nazaran, Fransız hükümeti, Amerika Birleşik Devletleri ile Fransa ortasındaki ticaret uyuşmazlığı yüzünden satın almanın ertelenmesini talep etti. Tiffany’den yapılan açıklamada ise Louis Vuitton’ın protestoları ve polis saldırganlığını öne sürerek fiyatta indirim istediği belirtiliyor.

Lider Donald Trump TikTok’un Amerika Birleşik Devletleri operasyonlarının ya Amerika Birleşik Devletleri’li bir şirket tarafından alınacağını ya da uygulamayı ülkede yasaklayacağını açıkladıktan sonra, Microsoft’un TikTok’un Avrupa ve Hindistan operasyonları da dahil firmasın global operasyonlarını satın almak istediği haber oldu.

Son olarak Lider Trump firmasın devredilmesi için verilen 90 günlük müddetin daha fazla uzatılmayacağını vurgulayarak, “Ya kapanacaklar, ya satacaklar” dedi. TikTok’un sahibi ByteDance cephesinden elde edilen bilgilere nazaran, şirket Amerika Birleşik Devletleri ile TikTok’un tamamının satılmaması için görüşmeler gerçekleştiriyor ve Çin hükümetinin uğraşlarının da bu görüşmelerin başlamasında tesirli olduğu belirtiliyor.

Diplomasinin kazandığı yeni fonksiyon

Daha evvelkilerden farklı olarak bu son iki örnek devlet diplomasi düzeneklerinin artık ‘ulusal çıkarlar’ yanında, uluslar ötesi şirketlerin çıkarları için de uğraş eden bir fonksiyon kazandığını gösteriyor. Birebir biçimde şirketler de devletin güvenlik siyasetleri için araçsallaştırılabiliyor.

Evvelki örneklerde ülkelerin aldığı memleketler arası önlemler ve gümrük vergisi uygulamaları, ulusal güvenliği evvelleyen ticaret hudutları oluşturmayı öngörüyordu. Trump ile başlayan ticaret savaşlarında diplomatik misyonlardan çok vergi duvarları ile iktisada husus olan devlet sistemleri işletiliyordu.

Lakin devletin milletlerarası misyonları da artık şirketlerin karşılaştığı sorunları çözebilmek için değişik görevler üstleniyorlar. Devlet yapısı ve şirket yapıları ortasındaki düzenleme, denetleme ve dengeleme temeline kurulan alakanın sonları giderek muğlaklaşıyor. Şirketler ile devletler ortasında yeni bir alaka kurma biçimi biraraya geliyor.

Tüm bunlar, uygulanan pasif önlemler ya da düzenleme değişiklikleriyle ‘teşvikler’in ön plana çıkarıldığı bir nizamdan, diplomatik misyonların faal olarak kullanıldığı karmaşık ve girift ekonomik sorunların tahlili için yalnızca dolaylı müdahalelerin değil direkt çaba ve zorlamanın olduğu bir düzleme geçiş etabının nüvelerini taşıyor.

Daha evvel ülkeler hangi korumacılık önlemlerini almıştı?

Hindistan Haziran ayı sonunda büyük bir kısmı Çin menşeili, TikTok ve WeChat’in de ortalarında yer aldığı, 59 adet uygulamayı yasaklama kararı almıştı.

Almanya, Nisan başında, mahallî firmalarını Avrupa Birliği haricindeki yatırımcılardan korumak için yabancı devralma kaidelerinı sertleştirdi.

Almanya’nın bu kararı almasında Çin devletine ilişkin firmaların yatırımlarının giderek artması mühim bir rol oynadı. Almanya Iktisat Bakanlığı ise yapay zekâ, robotik, biyoteknoloji ve kuantum teknolojisi bölümlerinden %10 ve daha fazla pay alındığında hükümetin izleme müsaadesi olmasını öngörüyor.

Pandemi evvelsinde ise dijital vergi hakkında bir ticaret gerginliği yaşanmış, Fransa’nın ülkede faaliyet gösteren dijital şirketlere %3 vergi uygulamak istemesi Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri hükümeti şampanya ve peynir üzere Fransız eserlerine %100 vergi koyma tehdidinde bulunmuştu.

İtalya da Nisan başında yabancı satın almaları sınırlayıcı bir kararname yayınlamıştı. Karar hükümete finans, kredi, sigorta, güç, ulaşım, sıhhat, yiyecek, robotik, yapay zekâ ve siber güvenlik dallarındaki satın almaları veto etme ytesiri veriyordu.

Hükümete şirket paylarının %10’unu geçen satın almaları reddetme ytesiri de veren kararnamenin 2020 yılının sonuna kadar yürürlükte kalması öngörülüyor.

1 Beğen

Film izle

Porno izle