“İstisnai” para siyasetleri artık “olağan” hale geliyor

“İstisnai” para siyasetleri artık “olağan” hale geliyor

“İstisnai” para siyasetleri artık “olağan” hale geliyor

Global merkez bankacılar, bir vakitler olağandışı ve süreksiz olarak kıymetlendirdikleri para siyasetlerinin artık olağan ve uzun periyodik hale gelmekte olduğunu fark ediyorlar.

2008 senesindeki finans krizi ve bu yıl tekrar koronavirüs pandemisi münasebetiyle, Fed, Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve bunların uluslasrarası alandaki benzerlerinin değerli kısmı, ekonomilerini resesyondan ve deflasyon tehdidinden korumak için çok daha agresif ve inovatif duruma geldi.

Bu merkez bankaları son aylarda yalnızca nakdî genişleme (QE) üzere birinci kere Lehman Brothers Holding Inc.’nin batmasının akabinde uygulamaya koydukları geniş çaplı siyasetleri değil, aynı vakitte daha bile ezoterik poltikalar uygulamaya başladılar.

Merkez bankaları bilinmeyen topraklarda daha derinlere iniyor. Fed farklı formda tahvilleri satın alıyor, AMB negatif faizlerle daha yaratıcı oluyor ve Avustralya, Japonya gibisi tahvil faizlerinde denetim stratejisini gündeme alıyor.

Global toparlanmanın hala bilinmeyen olması ve virüsün çalışanlar ve patronlarda hasara yol açması ile beraber, para siyasetinin önümüzdeki yıllarda büyük bir olasılıkla, merkez bankalarının yapay bir biçimde piyasaları şişirdiği ya da fiyatlardaki yükselişi tetiklediği söylen se bile, çok gevşek kalmaya devam edecek.

Bu türlü bir görünüm, Fed’in daha evvel yüzde 2 maksadının altında kalmasından ötürü enflasyonun gelecekte muhtaçlık duyulursa bu amaç düzeyinin üzerine çıkmasına müsaade vereceği yolundaki kararı ile daha da güçlendi. Fed, Japonya Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası bu hafta siyaset toplantılarını gerçekleştirecek ve bu durum yatırımcılrın yeni inovatif kararlar hakkında alarma geçmesine neden oluyor.

Standard Bank Döviz strateji müdürü Steve Barrow, “Koronavirüs krizi 2008’deki finans krizinden katbekat daha yıkıcı,” dedi ve “Daha sıkı para siyasetlerine dönüşün finans krizi sonrasına kıyasla uzun ve büyük bir olasılıkla çok daha uzun olacağı yolunda çok fazla neden var” halinde görüş açıkladı.

Ekonomileri destekleme gereksiniminin nihayetinde merkez bankalarını, tahminen de hükümetlerle ahenk içinde, daha bile fazlasını yapmaya itip itmemek hakkında tartışmalar gün geçtikçe artıyor. Para siyaseti yapıcıları halihazırda maliye siyaseti yapıcıları ile, ortalarındaki klâsik sorumlululuk alanı ayrımına rağmen, daha evvelye göre çok daha yakın çalışıyorlar.

Nakdî Finansman

Muhtemel adımlar hükümetlerin bütçe açıklarını direkt finanse etmesini içeriyor. Çağdaş Para Teorisinin (MPT) bu temel prensibi, borcun parasallaştırılmasına ait evvelki dehşetleri fazla dikkate almıyor. Eski bir konseptin yine markalanması olan MPT, evvelce kaçınılan bahislerin kıymet kazanmakta olduğunun temel bir örneği durumunda.

Siyaset yapıcılar şimdilik bu üzere adımlara direniyorlar, lakin mevcut önlemlerini çok uçlara genişletmekten de büsbütün uzak durmuyorlar. Bank of America Küresel Research ekonomistleri, Temmuz sonu prestijiyle, merkez bankalarının 147 günde 164 kez faiz indirimi yaptıklarını ve 8.5 trilyon dolar büyüklüğünde teşvik taahhütleri olduğunu kaydediyorlar.

JPMorgan Chase & Co.’nun ortalama global faiz ölçümü yalnızca yüzde 1 seviyesinde ve gelişmiş ülkeler için bu ortalama birinci kere sıfır düzeyinin altına indi.

Misal verilecek olursa Fed pandemiye benzeri poitikalarla 2008 krizine göre daha süratli bir reaksiyon verdi ve bazı zaman daha da ileriye gitti. Amerika Birleşik Devletleri merkez bankası gösterge faizi sıfır düzeyi yakınına düşürdü ve devlet tahvilleri alımlarına yine başladı ve bazı zaman acil yardım programlarını lokal idareler, ufak ve orta uzunluk işletmeler ve büyük şirketlere kadar yaydı.

Fed’in bilanço büyüklüğü artık 7 trilyon dolar dolara ulaşmış durumda. Bilanço Ocak ayında 4 trilyon dolar ve 2015’te gördüğü evvelki doruğunda 4.5 trilyon dolar düzeylerindeydi.

Olağandışı Siyasetler

Fed, AMB ve Japonya Merkez Bankası’nın yıllar evvel uygulamaya koyduğu negatif faiz stratejisini, bankacılık sistemine hasar vermekten ya da kanun yapıcıları huzursuz etmekten korktukları için başlatmaktan kaçınıyor. Lakin AMB Aslını söylemek gerekirse Mart ayında, elde ettiği likiditeyi gerçek iktisada kredi vermede kullanacak bankalar için harika düşük faiz getirerek ve bazı zaman faizleri gösterge faizinin altına indirerek siyasetini genişletmişti.

Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan merkez bankaları, muhakkak vadelerdeki tahvillerin faizlerini etkilemeye çalışan siyasetlere yönelerek Japonya’nın getiri eğrisi denetimi stratejisine misal uygulamalara geçti.

Merkez bankalarının hangi varlıkları satın almakta istekli oldukları hakkında, Amerika Birleşik Devletleri’nin uygulamalarının da ötesine geçildiği görülüyor. Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada bu yıl birinci sefer devlet tahvili satın aldı ve Kanada Merkez Bankası ayrıyeten özel kesim tahvilleri de alıyor. Güney Kore ve İsveç merkez bankaları özel dal tahvilleri ve ticari kağıtlar almaya başladı.

Ayrıyeten daha fazla merkez bankası kelamlı yönlendirme olarak isimlendirilen stratejiye yöneldi. Bu yönlendirme ile merkez bankaları, yatırımcıların, tüketicilerin ve firmaların inancını yükseltmek için para siyasetini aşikâr bir mühlet gevşek tutmayı taahhüt ediyorlar.

Bloomberg Economics başekonomisti Tom Olric, “Olağandışının yeni olağan olması ile beraber, merkez bankaları yeni zorluklarla karşı karşıya,” dedi ve “Aşırı teşvikler epeyce uygun çalıştı. Bunlardan çıkış daha da sıkıntı olacak. yükselen enflasyona ait işaretler bir test olacak. Durumun ciddiyeti merkez bankalarını maliye siyaseti ile eşgüdüm içinde bulunacakları alanlara sürüklüyor ve demokratik hesap verilebilirlik muhtaçlığı bağımsızlığa ait suallerı ortaya çıkarıyor” formunda görüş açıkladı.

1 Beğen

Film izle