Dövizle kontrat sınırlaması bitti mi?

Dövizle kontrat sınırlaması bitti mi?

Dövizle kontrat sınırlaması bitti mi?

Fulya Öktem

12 Eylül 2018 tarihli 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye’de yerleşik gerçek ve hukuksal şahısların kendi ortalarında yapacakları kontratları, istisnalar haricinde, Döviz cinsinden yahut dövize endeksli kararlaştırmayacağı ve yürürlükteki kontratlarda döviz cinsinden kararlaştırılmış bedellerin de 30 gün içinde Türk Lirası olarak tekrar belirlenmesi öngörüldü. Kararın akabinde Hazine ve Maliye Bakanlığı dövizle kontrat sınırlamasına dair istisnaları ve sınırlama içerisindeki kontratlarda uygulanacak tarzları belirledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı birebir yıl Ekim ve Kasım’da paylaştığı bildiriler ile kontrat bedelini TL’ye çevirmekte muahedeye varamayanlar için TL’ye çevrilme tarzı ile konut ve çatılı iş yeri kira kontratlarında TL’ye çevrilen kira bedeline uygulanacak artış oranlarına ait temelleri belirledi. Bakanlık tarafından tespit edilen asıllar uyarınca yapılan TL üstünden hesaplamanın geçiş süreci olarak isimlendirilen iki yıl için geçerli olacağı açıklandı.

Kelam konusu iki yıllık geçiş sürecinin dolduğu 12 Ekim’de Hazine ve Maliye Bakanlığı, döviz cinsinden yahut dövize endeksli kontrat bedellerine ait duyuru yayımlayarak ihtarlarda bulundu.

Bakanlık neden uyarıda bulundu?

Hazine ve Maliye Bakanlığı neden bildirilerle ayrıntılandırdığı bir karar için tekrar açıklama yapıp, ihtarda bulunmaya gereksinim duydu?

İstanbul Bilgi Üniversitesi Rekabet Hukuku Ve Siyaseti Uygulama Ve Araştırma Merkezi Yöneticisi Doç. Dr. Kerem Cem Ulu, bu iki yıllık mühlet sözünden hareketle, konut ve çatılı işyeri kiralarında TL üstünden ödeme yükümlülüğünün süreksiz olarak düzenlendiği, müddet dolunca mukavelelerin döviz üstünden yapılabileceği formunda bir yorum ve fikrin yaşandığını vurguladı. Ulu; “Bakanlık, yayınladığı bilgi notunda, bu yorum biçiminin isabetli olmadığını, iki yıllık müddetin yalnızca TL’ye dönüştürme ve kira bedeli artışına ait temellerin yürürlüğünü içerdiğini, bu mühlet dolunca, kontratlara Türk Borçlar Kanunu’nun 344. unsurunun uygulanacağını belirtmekte ve kira mukavelelerinin dövizle akdedilemeyeceğini net bir formda tabir etmektedir” dedi.

Kira kontratlarının akıbeti

Cumhurbaşkanı kararının dövizle mukavele sınırlaması getirdiği en geniş alan kira mukaveleleri oldu. Dövizle yahut dövize endeksli yapılan konut ve çatılı işyeri kira mukaveleleri 2018’de TL’ye çevrildi ve taraflar öteki halde anlaşmadıysa kira bedeli iki yıl süresince Bakanlık düzenlemesine nazaran artırıldı. Artık 12 Eylül 2018’den evvel yapılan mukaveleler genel kurallara tabi. Yani taraflar kira artış oranında anlaşamazsa yargıya gidecek.

Kim kira bedelinde artış, kim düşürme isteyecek?

KOVİD-19 Salgını ve döviz kurunun seyri 12 Eylül 2018’den evvel dövizle yahut dövize endeksli yapılmış konut ve çatılı işyeri kira kontratlarında kiracı ve kiralayan açısından keskin fikir ayrılıkları yaratıyor. İşyerlerinde kira bedellerinin düşürülmesi konutlarda ise kira artışı istekleri öngörülüyor. Pekala neden aynı kişinin işyeri kirası düşerken oturduğu konutun kirası artsın?

Kirada salgın tesiri

Misal verilecek olursa okul, otel, restoran üzere işyeri kiralarında kiracı işletmeler salgının ekonomik tesirleri sebebiyle kira bedelinin düşürülmesini isteyecek.

Kirada kur tesiri

KOVİD-19 Salgını müstakil yaşamaya imkan veren ömür alanlarına talebi artırdı. Bu biçim konutların satış ve kira bedelleri yükseldi. Yeni konut projelerinde bu yeni eğilime uygun değişimler oldu. Bunun yanı sıra son iki yılda döviz kurunda yaşanan artışı öne süren kiralayanlar, enflasyona nazaran kira artış yolunun hakkaniyetli olmadığını savunuyor. Münasebetiyle taraflar yargı yoluna giderse kira bedelinde salgın sebebiyle düşüş talebinin tersine artış istekleri gelebilecek.

Kira artışları nasıl olacak?

İki yıl yahut daha evvel dövizle yahut dövize endeksli yapılmış kira mukavelelerinde bundan sonra nasıl bir yol izleneceği merak konusu? Kiracılar ile kiralayanlar mahkemeye gitmeden anlaşabilecek mi yoksa yargının yükü artacak mı, kamu geçiş sürecindeki üzere yeni kurallar belirleyecek mi?

Yarın…

Kira artış oranları

Kira kontratlarında arabuluculuk

Kirada uyarlama davası

Salgın mahkemede zorlayıcı sebep sayılacak mı?

Kira kontratlarında Temmuz’da yürürlüğe giren değişiklikler

3 Beğen

Film izle